Eerste Nacht van de Integriteit zal niet de laatste zijn

21-04-2017

‘Fouten maken mag, het gaat erom hoe je ermee omgaat.’ De eerste Nacht van de Integriteit, op woensdagavond 12 april, trok bestuurders van waterschappen, gemeenten, provincies en andere organisaties. In een open dialoog bespraken zij de cruciale rol van de bestuurder, als voorbeeld, als portefeuillehouder, als gesprekspartner en als werkgever.

Dat gebeurde onder leiding van avondvoorzitter prof. dr. Zeger van der Wal (Ien Dales Leerstoel) en met panelleden Pauline Krikke, Theo Bovens, Hans Oosters, Edith Snoeij en Hans Groot.
Enkele van de behartenswaardige uitspraken: Je moet het goed doen, het goed organiseren, het morele gesprek voeren en tegelijkertijd niet verkrampen op het thema. Met overspannen aandacht voor integriteit bereik je het tegenovergestelde van wat je wilt. Goed voorbeeld doet goed volgen, zeker als je het hebt over omgangsvormen. Door kwetsbaarheid zichtbaar te maken, wordt het normaal om hulp te vragen in lastige situaties. Een onafhankelijk luisterend oor, van iemand die kan spiegelen op de situatie, helpt om beter met moeilijke situaties om te gaan.

Ondermijning

Een fenomeen dat in toenemende mate (op)speelt is ondermijning. Jan Tromp (journalist en auteur van ‘De Achterkant van Nederland’) besprak de dilemma’s waar bestuurders zich voor gesteld zien. Hij vertelde over het bestaan van een parallelle samenleving en institutionele eenzaamheid; hoe opereer je bestuurlijk bij ondermijning, wie zijn je medestanders en wie dekt jou? Met goede bedoelingen alleen red je het niet. Je moet altijd op je hoede zijn en laten zien dat je het niet accepteert. Tromp maakte duidelijk dat ondermijning aan de orde van de dag is. Het is zaak voor bestuurders om zich daar tegen te wapenen.

Vergrootglas op het grijze gebied

Het aantal integriteitsschendingen is in de afgelopen 70 jaar niet verminderd, vertelde Toon Kerkhoff (Universiteit Leiden). De manier waarop we ermee omgaan is wel veranderd. Met een vergrootglas wordt gekeken naar het doen en laten van bestuurders. Vooral naar het grote grijze gebied tussen goed en fout. Als bestuurder kun je in die zin niet vooruitkijken, je neemt beslissingen waar je soms pas jaren later op afgerekend kunt worden.

Organiseer tegenspraak

De bestuurders deelden de conclusie dat meer kan worden ingezet op het open debat: gezamenlijk bespreken wat toelaatbaar is en integriteit als gespreksonderwerp verder normaliseren. Heb je als bestuurder een fout gemaakt, of ben je fout? En ga je staan voor een medebestuurder die de schijn tegen heeft? Door tegenspraak te organiseren en regelmatig je eigen morele kompas te toetsen, kun je wellicht voorkomen dat je in een moeilijke situatie terechtkomt.

Deze eerste Nacht van de Integriteit was voor bestuurders een mooie gelegenheid om het onderwerp met vakgenoten te bespreken. De organisatoren, het CAOP, VNG, IPO, Unie van Waterschappen en de Ien Dales Leerstoel, zetten dan ook in op een volgende editie: in september 2018.

Meer informatie

Wilt u meer weten over integriteit en integer handelen en de ondersteuning die het CAOP u kan bieden bij de implementatie van integriteitsbeleid? Kijk dan op onze expertisepagina over dit onderwerp of neem contact op met Suzanne van Kleef:
E s.vankleef@caop.nl
T 06 113 87 787

Lees ook het verslag van de Dag van de Integriteit.